«Дінтану негіздері» пәнін оқыту арқылы Қазақстан Республикасындағы дінтануды жетілдіру
Еліміздің білім саласындағы соңғы кездегі өзекті бір мәселе мектептерде «Дінтану негіздері» пәнін оқыту болып отыр. Осы өзекті мәселеге байланысты ұстаздар мен діни өкілдерінің ұсыныстарын білу мақсатында әр жыл сайын дөңгелек үстелдер өткізіліп отырады.
Дін – халық мәдениетінің рухани негізі, баға жетпес құндылығы, ежелден келе жатқан мәдениет түрінің бірі. Басқа сөзбен айтсақ, дін адамгершіліктің, қайырымдылықтың, ізгіліктің, мейірбандылықтың мықтап орнығуына көмектесетін сенім. Діннің басты белгісі – адамның ақыл-ойы, сезім мүшелері қабылдай алмайтын болмыс ретінде сену және оны мойындау. Діннің басты мақсаты – адамның рухани жетілуі және оның Жаратушы Құдаймен байланысын орнату. Оның қоғамда алатын орны зор және ерекше, діні жоқ, яғни дінсіз қоғамды елестету мүмкін емес.Тарихқа үңіліп қарар болсақ, қай ұлттың болмасын қалыптасуы, даму қарқыны, көркею үдерісі жайында тілі, діні, мәдениеті, өнері, кәсібі мол ақпарат береді. Дін ұзақ жылдар бойы, ғасырлар бойы қалыптасып таралған. Ал дінді дұрыс, жете түсінбеу қоғамда түрлі сенім негізінде адамдар мен халықтар арасындағы түсінбеушіліктерге, қайшылықтарға алып келеді. Ешбір дін жамандыққа шақырмайды, дегенмен, қазіргі технологиялық заманның шапшаң дамуына орай материалдық және де басқа да құндылықтар бірінші орынға шығып, халық рухани құндылықты түсінуден алшақтауда. Осы жағдайға орай адамдардың діни сауатсыздығын пайдаланатын түрлі ағымдар жағдайды ушықтыруда. Діннен хабары аз халық осы ағымдардың жетегінде кете береді. Жағдайды дұрыстау мақсатында, 1990 жылдары дінтану мамандығы енгізілді. «Дінтану негіздері» факультатив курсы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2009 жылғы 22 шілдедегі №353 бұйрығының негізінде жалпы білім беретін мектептердің 9-сыныптарына базистік оқу жоспарының вариативтік бөлігі есебінен аптасына 1 сағат (жылына 34 сағат) енгізілді. Діндер туралы арнайы ғылым болып табылатын «Дінтану негіздері» курсы барысында талап бойынша мұғалімдер діндерді насихаттамайды, тек олардың шығу тарихы мен дамуын объективтік мазмұнда түсіндіруді мақсат етеді. Біздіңше, дінтану пәнін енгізудегі басты мақсат – оқушы бойына өз ұлтының төл мәдениетін түсіндіру, сіңіру, сол арқылы сыртқы күштерге, теріс ағымдарға қарсы тұру болу керек. Айналып келгенде, мемлекет үшін балаларға дінімізді, мәдениетімізді түсіндіру де ұлы мақсаттардың қатарынан болғаны абзал.
Жастар ортасында ең күрделі мәселе бұл экстремистік терроризмнің бел алуы, экстремистік топтардың және лаңкестік әрекеттердің көбеюі. Осының барлығы қоғамдағы діни таным-түсініктің алшақтығынан. Осы жағдайларды ескере отырып, оқушыларда дін туралы дұрыс көзқарас қалыптастыру үшін мұғалімге, яғни дінтанушыларға мынадай 5 ұстанымдарды негізге алуды ұсынғымыз келеді:
1.Оқушыларға ортасындағы адамдардың ұлтына, дініне қарамастан, еркіндік құқығын сыйлау және діни сенім бостандығын сақтауды үйрету.
2.Оқушылардың арасында ұлттық бірлік пен ынтымақ, бір-бірлеріне деген сүйіспеншілік пен құрмет көрсетуді нығайту.
3.Салт-дәстүр мен әдет-ғұрыптардың діннен айырмашылығын түсіндіре білу.
4.Пәнді оқушылардың жас ерекшелігіне сай түрде оқыту.
5.Әр тақырыпты мүмкіндігінше оқушының күнделікті өмірінде кездесетін мәселелермен мысал келтіріп түсіндіре білу.
Автор:Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Философия және саясаттану факультетінің Дінтану мамандығының 4 курс студенті Байтұрсын А.А.
Дінтану және мәдениеттану кафедрасының доценті Альджанова Н.К. жетекшілігімен
«Дінтану негіздері» пәнін оқыту арқылы Қазақстан Республикасындағы дінтануды жетілдіру
