Театр әр балаға қуаныш, ұмытылмас әсер сыйлайды, оның көркемдік талғамын, еліктеу қабілеті мен қиялын дамытады.Театрда болу - әрқашан мереке. Мереке деп күнделікті істердің арасындағы үзілістерді ғана ұқпауымыз керек. Онымен қуану, көңіл көтеру байланысты болған. Ал ең бастысы, күнделікті тірліктен өзіңді босату деген сөз. Театрда болып, мерекені сезіну адамға еш нәрсемен теңдесі жоқ қуаныш сыйлайды, күнделікті өмірді қанық әсерлерге бөлейді, сондай- ақ, оны жаңа сезімдермен, ойлармен толықтырады.
Мектепке дейінгі жастағы баланы тәрбиелеу- дамыту ісіне байланысты мақсаттарды шешуде сахна (театр) ерекше роль атқарады. Сахналандырылған ойындар желілі- рөлдік ойындардың тек желісі ғана емес, сондай- ақ ойнау іс әрекетінің сипатымен ерекшеленетіні айқындалған. Сахналандырылған ойындар ойын қойылымдары болып саналады, өйткені олар әдеби шығармалар түрінде белгілі бір мазмұнға ие, сондықтан, балалар кейіпкерлерді ойнайды. Онда нағыз театр өнеріндегідей айшықты құралдар көмегімен: дауыс ырғағы, бет әлпетінің өзгеруі, қол қимылдары, дене бітімінің жағдайы мен жүріс- тұрысы арқылы нақты бейнелер қалыптасады.
Мектепке дейінгі ересек жастағы балалардың өзі театр ойындарын өз бетінше ойнамайды. Олардың қызығушылығын тәрбиешінің ұсынысы бойынша және басқаруымен болатын сахналау ойындары арттырады.Егер де бірінші сәбилер тобынан бастап, балалар тәрбиешінің көмегімен халық өнері мен кішігірім тақпақтарды, жұбату өлеңдері, кіші сахна көріністерін ойнаса, екінші сәбилер тобында театрдың ойыншықтарын пайдалана отырып, мұны одан әрі жалғастырса, онда ересектер тобында театр іс-әрекеті өз бетінше болуы да мүмкін. Балалар беске қараған жасында театр іс-әрекеті үрдісінде рөльдерді орындау барысында өзіндік жеке ерекшелікті енгізуге белсенді ұмтылады. Осы жаста сахнаның әр түрін пайдалана отырып, үзінділерді әңгімелеуге үйрету жүйесін кіргізуге болады. Сахнада жүру, тұру, сөйлеу, сыйлау мәдениетіне үйренеді. Рөлді атқару арқылы бала жағымды әдет, жақсы қасиеттерді ажырата білуге үйренеді, өзі жаман нәрсені қайталамауға тырысады. Осылайша жан-жақты тәрбиеленген бала бар жаттаған, естіген, білгендерін өмірде кездесетін түрлі жағдайда орынды қолдана білуге тырысады. Бұның бәрі сөйлеу қабілетінің дамуына, диалог түрінде сөйлеуге , өзі алған әсерін монолог түрінде сөйлеп жеткізуге себебін тигізеді.
Балалар театрының бірнеше түрлері бар. Ең көп тараған түрлері-ойыншықтар театры.Қысқа тақпақтарды жаттап, оны өзіне тән орындау кезінен бастап кішкене көлемді спектакльдер ойнала бастайтыны белгілі. Ондағы адамдар рөлін ойыншықтар орындайды. Жіптің көмегімен басқарылатын қуыршақтарды марианеткалар деп атайды. Оларды әр түрлі материалдардан жасайды.Театр қуыршағының биіктігі баланың биіктігіндей болады. Бұл қуыршақтар балаларға әнмен, бимен, ойынмен көрсету арқылы шығармашылықтарын дамытады. Бұл балалардың өздерін еркін сезінуге, өз күшіне сене білуге көмектеседі.Саусақ театры. Саусақтардың көмегімен қандай да болмасын ертегіні немесе өлең, тақпақ шумағын сахналау болып табылады. Саусақ театры арқылы баланың сөйлеуге деген талпынысы, қабілеті дамып, ынтасы артады және шығармашылық әрекетіне жол ашылады.Үстел үсті театры. Сәбилер тобынан бастап-ақ тақпақ пен қысқа өлеңдерді айтқызғанда көркем сөздер әсерлі естілу үшін үстел үстіндегі тетрды қолданған жөн.Суреттер театры. Декорация мен кейіпкерлердің суреттері. Олардың әрекеттері шектелген.Ойнаушының дауыс ырғағы арқылы кейіпкерлердің мінез-құлқы беріледі.Стенд –кітапша театры. Бірін бірі ауыстыратын иллюстрациялық оқиғалар көрсетіледі.Фланеграф театры. Суреттер мен кейіпкерлер экранда көрсетіледі. Оларды фланельдер ұстап тұрады. Көлеңке театры. Жарық өте жақсы түскен экранда адамдар, жануарлар және құстардың пішіндерінің қозғалысына қарауды балалар өте жақсы көреді. Ертегі, әңгіме, өлең, әндерді көлеңке театры арқылы айтуға болады. Көлеңке театрының сахнасы экран болады.Трафарет теары.Трафарет театры арқылы сөз құрамының байлығын, диалог, монологты дамытуға болады.
Балаларға арналған көркем шығарманы оқыту негұрлым дұрыс ұйымдастырылса, эстетикалық талғамын дамыту соғұрлым табысты болады. Балалардың ой –өрісінің кеңеюіне байланысты сахналық ойындар күрделене түсуі тиіс.
Бірінші кезеңде балалар ұжым болып, ертегі мәтінін ауызша айтады. Екінші кезеңде ертегінің барлық кейіпкерлері үшін оқып шығу бір балаға ғана ұсынылады. Үшінші кезеңде балалар бірнеше шығармашылық тапсырмаларды орындайды (қуаныш, қорқыныш сезімдерін көрсете білу және т.б) Төртінші кезеңде рөлдерге бөліп, ертегіні оқу жүзеге асырылады.
Ғалымдар сахна іс-әрекетінің тиімділігі көбінесе балалардың бейнелеу шығармашылығы қызметтерінің кешенді болуына байланысты екенін анықтады. Балалар өз беттерімен ойнаған дербес іс-әрекетінде де театр ойындарының түрлерін жиірек қолданатын болады. Драмалықжанрға бейімделген ойындар өздігінен туындап тәрбие жұмыстарының барысында ертегілер, сюжетті көріністер де жиі қолданылып, тіпті кейде ертегінің кейбір бөліктері өзгертіліп отырады.Балалар шығармашылығы тек ролдерді орындаған кезде ғана емес, сонымен қатар, қуыршақтар, декорациялар дайындағанда да көрінеді. Қуыршақтардың түр- түрін, шымылдықтар, декорация жасау кезеңдегі ұжымдық жұмыстар балалардың ұйымшылдығы мен белсенділігін арттырады. Балалардың шығармашылық қабілеттерін, сөйлеу мәдениеті мен ой–өрісін, дүниетанымын жетілдіруде театр ойындары тиімді нәтиже береді.
Қорыта келгенде, театр балалардың көркем қабілеттіліктерін жетілдіріп қана қоймай, оларды тұлғааралық қарым-қатынасқа, өнерге деген қызығушылықтарын арттырады. Сонымен бірге, сахнаға бейімделген балалардың бойында өзіне деген сенім артып, алғашқы қол шапалақтауларды сезіне алады. Қалай десек те, театр- балалар үшін мереке, демалыс орны. Баламен бірге театрға барып, оның алғашқы әсері мен қуанышын бөлісу - ата-ана үшін зор бақыт деп білеміз. Ал осындай бақытқа жол ашу - біздер, тәрбиешілер, үшін үлкен табыс.
