Алғашқы адамдар қалай өмір сүрді?

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:5.1 А Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі

Күні:                                                      

Сынып: 5                                                    Мұғалім аты-жөні: Капышова Э.Т. 

Сабақ тақырыбы

Алғашқы адамдар қалай өмір сүрді?

Оқу мақсаты

5.1.2.1 алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін шығармашылық түрде көрсету. 

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін шығармашылық түрде (әңгімелеу, бейнелеу, көрініс, макет) көрсете алады;

Оқушылардың басым бөлігі: Алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігінің ерекшеліктерін сипаттап талдау жасай алады;

Кейбір оқушылар: алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін, бүгінгі адамдардың тұрмыс-тіршілігімен салыстырып дәлелдей алады;

Бағалау критерийі

Алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін анықтайды. 

- Алғашқы адамдардың даму эволюциясын сипаттайды. 

- Алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігінің ерекшеліктерін анықтайды 

- тірек сөздерді қолданып, алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі жайлы әңгіме құрастырады; 

- алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін көрініс арқылы бейнелейді; 

- алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі жайлы сурет салады; 

алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін, бүгінгі адамдардың тұрмыс-тіршілігін салыстырады

Тілдік мақсаттар

Негізгі сөздер: австролопитек, питекантроп, синантроп, нендерталь, кроманьон, адамдар тобыры, тас дәуірі, шапқы, үңгір, терімшілік, аңшылық. 

Талқылауға арналған тармақтар:

• Тақырып бойынша мәтінді оқиды және топпен талқылайды. (оқылым, айтылым, тыңдалым, жазылым)

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану

Тарихи концепт

Құндылықтарға баулу

• Алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі, еңбегіне, тарихи ескерткіштеріне құрметпен қарау .

Пәнаралық байланыс

Дүние жүзі тарихы, дүниетану

Алдыңғы білім

Алғашқы адамдардың терімшілікпен айналысқанын біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарлаған кезеңдері

Сабақтағы жоспарлаған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі: тренинг

Топқа бөлу:

Мұғалім оқушылармен амандасып назарларын сабаққа шоғырландыру мақсатында  адамның эволюциялық даму сатысын ретімен  білдіретін суреттерімен байланыстыра отырып сыныпты төрт топқа (1 австролопитек, 2 питекантроп, 3 синантроп, 4 неандерталь) бөледі.  

Жаңа тақырыпты ашу: «Ой қозғау» әдісі арқылы

Мұғалім оқушылардың ойларын қозғау мақсатында әр топ қолдарындағы суреттердегі алғашқы адамға (қалай аталады? қай жерден табылды? өмір сүрген  жылдары, өзгерістері туралы)сипаттама береді.

Қ/б; қол шапалақтау 

Мұғалім оқушылармен біріге отыра сабақтың тақырыбын анықтауға ықпал етіп, сабақта не үйренетіндерін айтады және бағалау критерийлерімен таныстырады.

Электронды оқулы, ЦБР.

Фото суреттер (адамның эволюциялық даму сатысына байланысты)

сыныпты төрт топқа бөледі.

Адам эволюциясының суреті:

Сабақтың ортасы

36 мин

1-тапсырма: «Стоп кадр» әдісі. Әр топ бейнематериал мазмұнының түрлі фокустарына назар аударуы тиіс: 

І топ: бейнематериалдағы адамдардың іс- әрекетін бақылайды;

ІІ топ: еңбек құралдары, олардың қолданылуы туралы ойларын жазады;

ІІІ топ: алғашқы адамдардың дене тұрпаты мен бет-әлпетіндегі өзгерістерді байқайды;

IV топ: алғашқы адамдардың кәсібін сипаттайды.

Оқушылар өздерінің бақылау қорытындыларын дәптерлеріне жазып отырады. 

Қалыптастырушы бағалау жұмысын ұсынамын. Топтар өздерінің жауаптарымен алмасады, бір-бірін толықтырады.

дескриптор

Алғашқы адамдардың кәсібіне сипаттама жасау

2-3 дәлел келтіру арқылы алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін талдау 

2 Тапсырма. «Визуалдандыру» әдіс

Дескриптор 

- тірек сөздерді қолданып, алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі жайлы әңгіме құрастырады; 

- алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін көрініс арқылы бейнелейді; 

- алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі жайлы сурет салады; 

- алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігіне макет жасайды. 

3 Тапсырма

«Ойлан, тап!» әдісі арқылы тақырыпқа талдау жасау

Оқушылар  дәптерлеріне жазып отырады.

Мына сөздерге анықтама бер

    Қ/б: Бармақ көрсету                          

4 Тапсырма

   Қ/Б«баспалдақ»                                                   

Электронды оқулы, ЦБР.

Фото суреттер

алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігі, АКТ (интерактивті тақта)

Сабақтың соңы

4 мин

1. (Б) Қорытынды кезеңі. Кері байланыс. 

Кері байланыс: ҚҚҚ кестесі

ҚҚҚ   кестесі

1.Қызық болған 3 нәрсе

2.Қиын болған 3 нәрсе

3.Құнды болған 3 нәрсе

Үйге тапсырма:  Тақырыпты оқу, сурет салу, әңгіме құрастыру

ҚҚҚ кестесі, стикер

Саралау

Бағалау

Денсаулық және қауіпсіздік техникасы

Әр түрлі деңгейдегі  тапсырмалар берілді және де оқушының сыни ойлау дағдысын қалыптастыруға  құрастырылды, жеке, жұптық, топтық жұмыс қамтылды.

Кейбір оқушылар:

Топта ұйымдастыру жұмыстарын  алады;

Шығармашылық жұмыста оқушыға таңдау бере отырып, тапсырманы орындауда еркіндік берілген жөн. Ешбір жоспарсыз, критерийсіз өздік жұмыс жасауға мүмкіндік берілет. 

Венн диаграммасында алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін, бүгінгі адамдардың тұрмыс-тіршілігімен салыстырып дәлелдей алады

Оқушылардың басым бөлігі:

«Стоп кадр» тапсырмасын орындау барысында оқушы тиісті критерийлерге сүйене отырып, суреттерді салыстырады. Өзіндік қорытынды шығарады. Өз қорытындысын басқа топтармен бөліседі. 

Шығармашылық жұмыста берілген тапсырманың біреуін таңдауға мүмкіндік берілет. Таңдап алған кез-келген тапсырмаға тиісті критерийлер ұсыныңыз.

Орта деңгейдегі топтық жұмыстарға қатыса алады.  (Тапсырма мазмұны бір, орындау уақытына қарай ықшамдалған, бірақ оқушының таңдау құқығы бар) Барлық оқушылар: алғашқы адамдардың тұрмыс-тіршілігін шығармашылық түрде  көрсете алады 

«Ойлан, тап!» әдісі арқылы тақырыпқағы жаңа сөздерді жаза алады;

.

Ынталандыру, қолдау көрсету, формальды емес бағалау түрлері; Мұғалімнің қолдауы;

Оқушылар өзара бағалайды;

Жұппен бағалау жүргізеді;

Зерттеу жұмысын қалыптастырушы бағалау ретінде жүзеге асады;

Өз іс-әрекетіне бағалау. «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» ; қол шапалақтау

Мұғалім әрбір тапсырмаға тиісті кері байланыс беріледі

Сыныптағы санитарлық-гигиеналық ережелерді сақтау. АКТ (интерактивті тақта) жұмыстарының пайдалану ережесі. Оқушылардың өзара қатынасын үнемі бақылау.