Аннотация: Электрондық ақшаның танымалдылығы ұдайы өсуде, сонымен қатар мемлекеттік реттеу қажеттілігі, электрондық ақшаны қорғаудың тиімді жүйесін қамтамасыз ету, электрондық ақша аударымдарын қатаң бақылау жүйесінің болмауы, бұл мақаланың өзектілігін анықтайды.
Мақалады электронды ақша түсінігі сипатталып, электронды ақшаны айналымға енгізуден туындайтын мәселелерге және осы мәселелерді шешу жолдарын табуға ерекше назар аударылады. Мақаланың мақсаты ретінде, қазіргі таңдағы электронды немесе қолма-қолсыз ақшалардың проблемаларын анықтау және сол мәселелерге ұсыныс білдіру болып табылады.
Кілтті сөздер: электрондық ақша, электрондық төлем жүйесі, қолма-қолсыз ақша, төлем құралы, аударым көлемі, банктік операциялар, электронды әмиян.
Еуропалық Парламент пен Кеңес электрондық ақшаның анықтамасын нақтылайтын «Электрондық ақша эмитенттерінің – мекемелердің қызметін реттеу туралы» 2000/46/EC директивасын 2000 жылы қабылдады. Электрондық ақша – бұл эмитентке қойылатын талап болып табылатын ақшалай құн:
- электронды құрылғыда сақталады;
- құнды шығару негізінде жүргізіледі берілген ақшалай құннан кем емес сомада ақшалай қаражатты алдын ала енгізу;
- құн қабылдауды эмитенттен басқа үшінші тұлғалар жүзеге асырады.
Қазіргі экономикалық ғылымда электронды ақшаның біртұтас теориясы әлі дамымаған. Электрондық ақшаның дамуының әртүрлі аспектілерін қамтитын көптеген жарияланымдар болған жағдайда, электрондық ақшаның жұмыс істеуінің тұжырымдамалық негіздерін ашатын іргелі зерттеулер іс жүзінде жоқ. Шетелдік авторлардың электронды ақша анықтамасын ең көп таралған үш интерпретацияға бөліп қарастыруға болады.
- шығаруы ақша құнының электрондық нысанына "трансформациялау" арқылы жүзеге асырылатын банкноттың құжатсыздандырылған немесе электрондық нысаны ретiнде;
- алдын ала төленген құны бар қаржылық өнім ретінде;
- жеке эмитент шығарған және эмитенттің баламалы соманы төлеу туралы уәдесін білдіретін айналыс құралы.
