Зертханалық сабақ жоспары №6
Пән Физика және астраномия
Сабақ өткізу мерзімі Өткізулі орыны: 111 кабинет Топ: Бк-82
Зертханалық жұмыс тақырыбы: Тоқ козінің ЭҚК және ішкі кедергісін анықтау
Зертханалық жұмыс мақсаты:
Білімділік: Тоқ козінің ЭҚК және ішкі кедергісін анықтау екі түрлі әдіспен тоқты және кернеуді дәл өлшеу арқылы анықтау және сымның қандай заттан жасалғанын көрсету
Дамутышылық: Өткізгіштерді жалғау әдістерін көрсетіп, электр тізбегінің сипаттамаларын есептей білуге үйрету жұмыстарын ұйымдастыру. Электр тізбектеріндегі резисторларды қосуды ажырата алуды, электр тізбектерінің сұлбаларында оқуды және графикалық кескіндей білуді үйрету
Тәрбиелік: Уақытты тиімді пайдалануға, ұқыптылыққа, физикалық формулаларды қайталатып,жаттатқызып және патриоттық сезімге тәрбиелеу.
Құзыреттіліктер: базалық- БҚ 1 Өмір бойы өзінің білімдері мен дағдыларын жаңарту;
кәсіптік- КҚ 3.6.3 тәжірибелік міндеттерді шешу үшін, математика, физика, электроника және электротехника бойынша білімдерін қолдану.
КҚ 3.6.11.Анықтамалық, арнайы, қор әдебиеттерімен және нұсқаулық материалдармен жұмыс жасау.
Құрал- жабдықтар: сымның меншікті кедергісін анықтауға арналған қондырғы, жылжымалы тиегі бар реостат, амперметр, вольтметр, жалғағыш сымдар, шамдар, тоқ көзі (аккумулятор, кілт).
Пәнаралық байналыс: Матиматика, химия.
Сабақтың әдістері: репродуктивті, іздену
Студенттердің оқу әрекеттерін ұйымдастыру формасы: топтық, жалпылама
Зертханалық жұмыстың барысы:
|
№ п/п |
Сабақтың кезеңі |
Мазмұны |
|
Сабақтың мақсатының қойылуы |
Тоқ козінің ЭҚК және ішкі кедергісін анықтау: Тоқ козінің және ЭҚК ішкі кедергісін анықтау екі түрлі әдіспен тоқты және кернеуді дәл өлшеу арқылы анықтау және сымның қандай заттан жасалғанын көрсету. |
|
|
Зертханалық (тәжірибелік) жұмысты жүргізу үшін студенттердің теориялық дайындығын тексеру |
1. Тоқ көзінің ЭҚК-ші деп нені айтамыз? ? 2. Реостаттың реттегішін қай бағытқа қозғаған дұрыс?? 3. Амперметр деген не? 4. Вольтметр дегеніміз не? 5.Олардың өлшем бірлігі? 6. Тоқ көзі дегенді қалай түсінесің? |
|
|
Зертханалық (тәжірибелік) жұмыс кезеңдерінің мазмұны, әдісі, әрекеттері мен қауіпсіздік ережесі туралы инструктаж |
Зертханалық жұмыс кезеңдері 1 кезең: Зертханадағы қауіпсіздік ережесімен таныстыру 2 кезең: Зертханалық жұмыстың мақсаты мен мазмұнына тоқталу 3кезең:Нұсқаулықпен жұмыс Зертханалық жұмысты орындау барысында теориялық бөлімін қайталау жұмыс жүргізілу әдістемесімен таныстыру 4кезең:Жұмыстың барысын студенттер ауызша талқылаған соң, мұғалімнің рұқсатымен жұмысқа кірісу 5кезең: Зертханалық жұмыс барысында есептеулер, формулалармен қорытынды жазылады 6кезең:Жұмыс орнын ретке келтіру |
|
|
Зертханалық (тәжірибелік) жұмыстарының орындалуы |
Жоспар: 1. Схемаға қарап тізбек құрастырыңдар 2. Реттегішті реостаттың ортасына қойыңдар. 3. І1 амперметрдің және U1 вольтметрдің көрсетулерін жазып алыңдар. 4. Реостаттың реттеуішін жылжыта отырып, жаңа орынға апарыңдар. 5. І2 және U2 жаңа корсетулерін жазып алыңдар. 6. 13.12 және 13.13 формулаларын қойып, тоқ көзінің ЭҚК мен ішкі кедергісін анықтаңдар. 7. Өлшеу қателерін анықтаңдар. |
|
|
Жасалған жұмыс бойынша қорытынды жасау |
Тәжірибені жасап, тоқ козінің және ЭҚК ішкі кедергісін анықтау қорытынды жазу |
|
|
Үйге тапсырма беру |
1. 1-ші және 2-ші кестелер нәтижелерін өзара салыстырып қорытынды жазу. 2. Тоқ көзінің ЭҚК-і жайлы оқып, формулаларын жаттау 3. Қорытындыны есептеп, толық шығарып келу |
Керекті құралдар: тоқ көзі (4,5 В-тық батарея); амперметр;вольтметр; реостат (6 Ом); жалғағыш сымдар.
Теориялық түсінік
1-суретте берілген сұлба бойынша реостат көмегімен тізбекке арналған Ом заңын қолданып, тізбектегі тоқ күшін өзгертеміз. Амперметр мен вольтметрдің көрсетуі бойынша бірнеше өлшеулер жүргізіп, ЭҚК-і мен тоқ көзінің r ішкі кедергісін анықтаймыз.
1) және , сонда I1 R1+I2 r = немесе U1+I1 r =Е,
2) U2+I2 r = Е , осыдан U1+I1 r = U2+I2r. Сонда
I1r= Е – U1, ал I2r=Е – U2 болғандықтан,
Жұмыстың орындалу тәртібі
1. 1-суреттегі сұлбаға сәйкес тізбек құрастырыңдар.
2. Реттегіш реостаттың ортасына қойыңдар.
3. I1 амперметрдің және U2 вольтметрдің көретуін жазып алыңдар.
4. Реостаттың реттеуішін жылжыта отырып, жаңа орынға апарыңдар.
5. I1 амперметрдің және U2 вольтметрдің жаңа көрcетуін жазып алыңдар.
6. Формулаларын қолданып, тоқ көзінің электр қозғаушы күші мен ішкі кедергісінің шамасын есептеңдер.
7. Өлшеу қателерін анықтаңдар.
Оқытушы: Маманов К.К. қолы:
